Baner

Przyroda

Edredon Somateria mollissima (L.) na Pogórzu Ciężkowickim

 

WŁODZIMIERZ TOMEK

 

27 października 1964r. na Pogórzu Ciężkowickim, na rzece Białej Dunajcowej,
w południowej części powiatu tarnowskiego, na terenie wsi Pławna, oddalonej 4km na południowy zachód od miejscowości Ciężkowice ( 49°47’N, 20°59’E), został zestrzelony edredon, Somateria mollissima (L.).

Gatunek ten „ gnieździ się na wybrzeżach Skandynawii, Danii, Szkocji, Islandii i na północnych krańcach Azji oraz Ameryki . W zimie nie zapuszcza się daleko na południe i zatrzymuje się już zwykle na Morzu Północnym i Bałtyku. Na naszym wybrzeżu jest dość regularnym, lecz nielicznym gościem zimowym. Jest to gatunek ściśle przystosowany do życia na morzu i tylko wyjątkowo zalatuje na wody słodkie. W głębi lądu spotykano go zatem bardzo rzadko”*.

W dniu 27 października 1964 r. było pochmurno, bezsłonecznie, temperatura około 10°C, wiatry słabe z kierunków zmiennych, w poprzednich dniach pogoda była podobna, z tym że czasem padał deszcz lub następowały rozpogodzenia.

Rzeka Biała Dunajcowa, na której został spostrzeżony edredon, ma w tym miejscu charakter rzeki górskiej, o silnym prądzie, posiada szerokość ok. 10-12 m,  głębokość dochodzącą do 1 m.
W tym dniu stan wody był podniesiony od stanu normalnego o ok. 50 cm, woda była mętna.

 

-Pogrubioną kreską miejsca lęgowe Ederdona

-Kółkiem zaznaczone miejsce zabicia ederdona 27 X 1964 r.

 

* J. Sokołowski: Ptaki ziem polskich, II,      Warszawa 1958.

 

Edredon pływał po zakolu przybrzeżnym, utworzonym przez wybieranie szutru. Tam woda płynęła spokojnie i miała głębokość ok. 0,5 m. Edredon, mimo obserwowania go przez kilka osób z odległości kilku metrów, nie zdradzał płochliwości  dopiero celowo niepokojny, zerwał się do lotu wzdłuż rzeki, tuż nad zwierciadłem wody. Wtedy został zestrzelony.

Był to młody samiec. Moje oznaczenie gatunku potwierdził doc. Dr Bronisław Ferens
w Krakowie, za co w tym miejscu składam mu serdeczne podziękowanie.

Opierzenie edredona było koloru brązowego, z drobnym ciemniejszymi falami
w kształcie prążków. Na grzbiecie trzy białe plamki. Pokrywy skrzydeł ciemnobrązowe
z jaśniejszymi zakończeniami piór. Na prawej pokrzywie skrzydłowej dwa pióra białe. Widoczne są one w postaci wyraźnych białych plamek. Skrzydła od spodniej strony brunatne, z wyraźnym środkowym pasem białym. Dziób czarny
w odcieniu zielonawym, nogi i błony pławne prawie czarne o odcieniu granatowym. Tęczówki ciemnobrązowe.

Wymiary w mm: długość całkowita 594, rozpiętość skrzydeł 972, długość złożonego skrzydła prawego 279, długość złożonego skrzydła lewego 281, długość ogona od gruczołu kuprowego 99, długość skoku 45, długość środkowego palca bez pazura 68, długość kciuka 16, długość dzioba od kąta 70, długość dzioba od czoła 73.

            Odległość klinowatego opierzenia, zachodzącego na dziób po bokach głowy, od końca dzioba 33, odległość klinowatego opierzenia, zachodzącego na dziób na czole, od końca
dzioba 52. Waga 1555 g.

 

Edredon, Somateria mollissima (L.)   ♂ , zabity w Pławnej 27 X 1964

 


 

Źródło:

Archiwum Muzeum Przyrodniczego im. Krystyny i Włodzimierza Tomków
w Ciężkowicach

Warto zobaczyć

 

Peak Tractable
Marketing Studio