Baner

Inne

Historia szkoły

    O potrzebie uruchomienia szkoły o charakterze rolniczym mówiło się na terenie obecnej gminy Ciężkowice już po II wojnie światowej. W 1949 roku, podczas zebrania wiejskiego w Jastrzębi, padała propozycja uruchomienia szkoły rolniczej. Pomysł powracał pewno kilka razy, skoro w protokole z posiedzenia Gromadzkiej Rady Narodowej w Jastrzębi z 9 lipca 1954 roku czytamy „Należy zabiegać o przekazanie pieniędzy na uruchomienie szkoły rolniczej". Podobnej treści pismo zostało skierowane do Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie, w 1956 roku. Dopiero rok później, uchwałą Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie z dnia 18 czerwca 1957 roku (nr XXI/57) utworzono Szkoły Przysposobienia Rolniczego w Kąśnej Dolnej oraz w Jastrzębi. W dokumencie wspomniana jest też szkoła w Ciężkowicach, Zborowicach i Bruśniku, ale w świetle dokumentów wydaje się być pewnym, że ostatecznie nie rozpoczęły one działalności w tym roku. Jakiś czas później Wydział Oświaty Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie powołał Janinę Zbrożek w Kąśnej Dolnej oraz Mariana Solarza w Jastrzębi na kierowników szkoły.

    Historia szkolnictwa zawodowego na terenie gminy Ciężkowice zaczyna się w roku 1957, kiedy to z dniem 1 września decyzją Wydziału Oświaty Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie powołano Szkoły Przysposobienia Rolniczego w Kąśnej Dolnej i w Jastrzębi. Szkoła w Kąśnej Dolnej rozpoczęła swoją działalność w budynku „Rządcówki", natomiast szkoła w Jastrzębi w budynku Szkoły Podstawowej nr 2. Misję organizacji i prowadzenia SPR powierzono dyrektorom szkół podstawowych - w Kąśnej Dolnej Pani Janinie Zbrożek, a w Jastrzębi Panu Marianowi Solarzowi. Nauka w szkole trwała dwa lata. Przyjmowani byli do niej absolwenci siedmioklasowej szkoły podstawowej. Zajęcia lekcyjne odbywały się wieczorami w miesiącach zimowych (od 1 listopada do 30 marca), natomiast pozostałe miesiące przeznaczone były na kształcenie praktyczne w gospodarstwach rodziców oraz na szkolnych poletkach doświadczalnych pod opieką nauczyciela przedmiotów zawodowych.

    Potwierdza to zarówno Kronika SPR w Jastrzębi, dokumentacja miejscowej GRN oraz relacje absolwentów SPR w Kąśnej i Jastrzębi.

    W Archiwum Państwowym w Tarnowie, w teczce poświęconej GRN w Jastrzębi, czytamy:
„Nauka w szkole trwała 3 semestry. W czasie I semestru trwającego od 1 XI do 31 III uczniowie zdobywali wiedzę teoretyczną w szkole, II semestr od 1 IV do 31 X obejmował wszelkie działania praktyczne w gospodarstwie rodziców, w ostatnim semestrze uczniowie zdobywali wiedzę teoretyczną w szkole w okresie od 1 Xl do 31 III. Proces nauczania w szkole był taki sam dla chłopców, jak i dziewcząt z tym, że dziewczęta miały dodatkowe przedmioty z zakresu organizacji gospodarstwa domowego, higieny kobiety i dziecka oraz zaopatrzenia rodziny w odzież. Natomiast chłopcy uczyli się zagadnień związanych z mechanizacją rolnictwa. Podstawowe przedmioty związane były z uprawą roślin oraz hodowlą zwierząt. W przypadku uprawy roślin, zgodnie z wytycznymi Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie, trzeba było zwracać uwagę na potrzebę stosowania nowoczesnego płodozmianu oraz nawozów sztucznych". W piśmie z 14 marca 1958 roku inspektor Jan Szulewicz zachęcał nauczycieli do propagowania nie tylko wśród młodzieży, ale też dorosłych nawozów sztucznych „jako skutecznego sposobu podnoszenia wydajności z hektara".

    Pierwszymi nauczycielami przedmiotów zawodowych byli: Pan Józef Złotek w Kąśnej i Pan Stanisław Gądek w Jastrzębi.

    Początki szkoły były niezmiernie trudne - brak podręczników, zeszytów, elektryczności, dobrej komunikacji, ale zapał nauczycieli i uczniów był niezwykły. Jak czytamy w dokumentach zgromadzonych w Państwowym Archiwum w Tarnowie dyrektor szkoły wiele razy monitował, by władze oświatowe zleciły władzom Gromadzkiej Rady Narodowej w Jastrzębi, przekazanie pieniędzy na ten cel. Szło to chyba opornie, bo baza szkoły się nie poprawiała. W dokumentach z pierwszej połowy lat 60. spotkać można co najmniej kilka zapisów, z których wynika, że dyrekcja i nauczyciele szkoły Przysposobienia Rolniczego zwracali się z prośbą o doposażenie placówki. Nauczyciele, pomimo złych warunków, włożyli dużo pracy w organizowaniu pracowni w szkole, wyposażając ją pracą swoją i uczniów w niezbędne pomoce naukowe.

    W pierwszych latach funkcjonowania szkół w czasie kształcenia praktycznego młodzież doskonaliła umiejętności uprawy ziemniaków w „kopcach", hodowli „bekonów", sporządzania kiszonki z kukurydzy, uprawy morwy i hodowli jedwabników. Na zakończenie nauki w szkole otrzymywali drzewka nowych odmian jabłoni i śliw. Od początku istnienia SPR kadra pedagogiczna i uczniowie przywiązywali dużą wagę do wycieczek programowych. Wiosną 1958 roku młodzież ze szkoły w Kąśnej odbyła pierwszą rowerową wycieczkę na Bukowiec w celu porównania urodzajności gleb położonych w dolinie rzeki Biała i gleb górskich. W trakcie wycieczki młodzież zwiedziła również budynek Szkoły Podstawowej w Siekierczynie i Rezerwat „Diable Skały" na Bukowcu.

    Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Kąśnej w 1959 roku została przeniesiona do Ciężkowic, gdzie funkcjonowała do przełomu lat 60. i 70. W dokumentach Archiwum Państwowego w Tarnowie są zapisy z których wynika, że wówczas masowo likwidowano małe placówki oświatowe.

    W dalszej części przedmiotem analizy będą dzieje szkoły rolniczej w Jastrzębi, która pomimo zmian organizacyjnych funkcjonuje do dnia dzisiejszego.

    Jak wynika z zapisów GRN w Jastrzębi (1960 rok) szkoła zapewniała absolwentom pełne przygotowanie do prowadzenia indywidualnych gospodarstw rolnych. Wdrażała i upowszechniała nowoczesne metody w uprawie i hodowli. Wzorowo prowadzone gospodarstwo rolne spełniało ważną rolę w rozwoju zacofanego rolnictwa w powiecie tarnowskim. Rolnicy nabywali m.in. kwalifikowany materiał siewny, rozsady, drzewka i cielęta. 1 czerwca 1964 roku młodzież uczestniczy w uroczystości otwarcia linii autobusowej Jastrzębia — Tarnów. W roku szkolnym 1965/66 placówka borykała się z dużymi kłopotami, ciężkie warunki lokalowe powodowały, że praca w niej była trudna.

    Pierwsza wyjazdowa praktyka dla młodzieży z SPR w Jastrzębi odbyła się do PGR w woj. opolskim w ramach OHP w dniach 2-20 października 1967 roku pod opieką Stanisława Myszki, nauczyciel przedmiotów zawodowych.

    Od 1968 roku zmienił się profil i program szkoły rolniczej. W miejsce SPR powołano Zawodową Szkołę Rolniczą o kierunku ogólnorolniczym. Nauka trwała w dalszym ciągu dwa lata, lecz zajęcia lekcyjne odbywały się codziennie jak we wszystkich szkołach. Z okazji 10-lecia istnienia SPR Zakłady Azotowe w Tarnowie, jako zakład opiekuńczy, przydzielił autokar na wycieczkę młodzieży do Krakowa, Wieliczki i Nowej Huty.

    W 1972 roku, z prośbą o przeniesienie szkoły z Jastrzębiej Górnej do obiektu powstałego w centrum wsi wystąpili, do Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowie, przedstawiciele CAN w Jastrzębi zaraz po oddaniu obiektu. Argumentowali, że budynek szkoły w Jastrzębiej Górnej jest ciasny, „przybywa tam dzieci", dlatego nauka może odbywać się tylko w godzinach popołudniowych i wieczornych. Przedstawiciele GRN sugerowali nawet, że jeśli PAN wyrazi zgodę to przy SP nr 1 zostałoby dobudowane skrzydło (dwie-trzy klasy) z przeznaczeniem na szkołę rolniczą. Postulowano też przekazanie pieniędzy na doposażenie SKA-u, by w oparciu o nowy sprzęt rolniczy i agrorolniczy, uruchomić klasę dla mechaników sprzętu rolniczego.

    9 stycznia 1973 roku ZSR zostaje przeniesiona do budynku po byłej Gromadzkiej Radzie Narodowej w Jastrzębi Dolnej. Od 1 lutego dyrektorem zostaje p. Stanisław Nowak, nauczyciel Szkoły Podstawowej nr 1 w Jastrzębi.

    We wrześniu 1977 roku decyzją władz wojewódzkich ZSR utraciła swoją samodzielność, włączona została do Zespołu Szkół Ogrodniczo-Rolniczych w Tarnowie-Gumniskach i stała się szkołą filialną. Dyrektorem szkoły był p. Aleksander Rabiej, a kierownikiem filii do roku 1979 p. Stanisław Nowak. W ramach kolejnej reformy oświaty w roku 1979 rozpoczęto reorganizację sieci szkolnej. Władze gminy podjęły decyzję przeniesienia placówki ZSR w Jastrzębi do budynku Szkoły Podstawowej w Bogoniowicach, gdzie docelowo w całości budynek miał być przeznaczony na potrzeby szkoły rolniczej. Kierownikiem filii została p. Maria Galas, dyrektor SP w Bogoniowicach. W roku 1981 zaniechano obniżania stopni organizacji i likwidacji szkół, co zmieniło potrzeby lokalowe bogoniowickiej szkoły i zmusiło do kolejnej zmiany siedziby szkoły rolniczej. Przeniesiono ją z dniem 1 września 1981 roku do budynku Zbiorczej Szkoły Gminnej w Ciężkowicach. Obowiązki kierownika placówki przejęła nauczycielka przedmiotów zawodowych Kazimiera Gdowska-Trela. W tym też roku nastąpiła reforma szkolnictwa zawodowego. Wprowadzono trzyletni cykl nauczania z możliwością profilowania nauki. W roku 1983 utworzono trzyletnie Wieczorowe Technikum Rolnicze o kierunku uprawa roślin i hodowla zwierząt na podbudowie szkoły zawodowej. W 1990 roku nastąpiła zmiana profilu nauczania w szkole zawodowej. Przyjęto specjalizację: dla dziewcząt — wiejskie gospodarstwo domowe, a dla chłopców — mechanizacja rolnictwa z kursem na prawo jazdy samochodem, ciągnikiem, kombajnem.

    W związku z tym że naukę w szkołach podejmowała coraz większa liczba uczniów podjęto działania zmierzające do uzyskania własnego budynku. Trudności lokalowe zostały dostrzeżone przez ówczesnych radnych, zarząd gminy oraz wójta Adolfa Sopalę, dzięki czemu w 1992 roku przekazano na rzecz szkoły budynki będące własnością gminy, po byłej Gospodarce Komunalnej i Mieszkaniowej przy ulicy Równej. Od samego początku starania o uzyskanie budynku oraz prawidłowy rozwój szkoły wspierał ówczesny Dyrektor ZSOR w Tarnowie Władysław Woźny. Po gruntownym remoncie i odpowiedniej adaptacji budynków w dniu 14 listopada 1994 roku nastąpiło uroczyste otwarcie budynku szkoły. Prace te zostały wykonane dzięki wydatnej pomocy kolejnego dyrektora ZSOR - Jerzego Sokoły oraz zaangażowaniu młodzieży, słuchaczy i nauczycieli. W roku 1995 Rada Pedagogiczna szkoły wystąpiła z wnioskiem o usamodzielnienie placówki i powołanie autonomicznej szkoły rolniczej w Ciężkowicach. Pomimo przychylności Ministerstwa Rolnictwa, Wojewoda Tarnowski odmówił poparcia tej inicjatywie i odmówił złożenia stosownego wniosku. W roku 1997 wystąpiono z wnioskiem o utworzenie Liceum Agrobiznesu, które rozpoczęło działalność 1 września 1998 roku. Kolejnym etapem historii szkoły, w wyniku reformy administracyjnej kraju, było wyłączenie Ciężkowickiej filii z ZSR w Tarnowie i utworzenie decyzją Wojewody Małopolskiego z dniem 16 lipca 1999 roku Zespołu Szkół Zawodowych w Ciężkowicach. W jego skład weszły ZSR, WTR, LA i PSA. Uchwałą Rady Powiatu Tarnowskiego z dnia 30 września 1999 roku w skład ZSZ włączono Liceum Ogólnokształcące w Ciężkowicach i nadano nazwę Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w Ciężkowicach. Funkcję dyrektora utworzonego zespołu powierzono Kazimierze Gdowskiej-Trela.

    Dalsza historia szkoły nie może być w tym momencie kontynuowana bez opisania historii samodzielnej szkoły - Liceum Ogólnokształcącego, która została włączona w skład zespołu.

    Pisząc o historii Liceum Ogólnokształcącego w Ciężkowicach nie sposób pominąć faktów świadczących o korzeniach tej szkoły, sięgających czasów okupacji i okresu powojennego. W okresie II wojny światowej w Ciężkowicach zlokalizowane było Centrum Tajnego Nauczania na południową część powiatu tarnowskiego, skupiające komplety z terenu dzisiejszej gminy Ciężkowice i gmin sąsiednich. Tutaj działała komisja egzaminacyjna przeprowadzająca egzaminy na poziomie gimnazjalnym i licealnym. Fakt istnienia w Ciężkowicach silnego środowiska oświatowego był podstawą otwarcia w roku 1945 wszystkich typów szkół tj. podstawowej, gimnazjum i liceum, które w roku 1949 uległo likwidacji. Oficjalna wersja zamknięcia to brak odpowiednich warunków lokalowych. Z innych źródeł wiadomo, że przyczyną była między innymi „nieprawomyślność" nauczycieli i brak zainteresowania i poparcia starań o utrzymanie Liceum ze strony miejscowych władz. Rok 1989 ożywił nadzieje na ponowne utworzenie Liceum Ogólnokształcącego. Gorącym orędownikiem i inicjatorem tego pomysłu był ks. Prałat Michał Sopata, który znalazł poparcie w Komitecie Obywatelskim. Po pierwszych wolnych wyborach do samorządu gminy w czerwcu 1990 roku inicjatywa została wsparta mandatem demokratycznej władzy i 6 lipca 1990 roku Kurator Oświaty w Tarnowie, Roman Bulanda wydał decyzję i orzeczenie o otwarciu z dniem 1 września 1990 roku, Liceum Ogólnokształcącego w Ciężkowicach. Obowiązki dyrektora powierzono Mirosławowi Muzykowi. Do pierwszego egzaminu dojrzałości w roku 1994 przystąpiło 22 uczniów i wszyscy go zdali. Obowiązki dyrektora, od roku szkolnego 1997, pełniła do czasu włączenia w skład zespołu p. Aleksandra Łaś. Aby stworzyć lepsze warunki lokalowe dla Liceum Ogólnokształcącego, które mieściło się w Szkole Podstawowej w Ciężkowicach, ks. Prałat Michał Sopata wysunął propozycję budowy nowego budynku dla jego potrzeb. W związku z tym powołano Stowarzyszenie Budowy Liceum Ogólnokształcącego, które zostało zarejestrowane w Sądzie Wojewódzkim w Tarnowie dnia 27 grudnia 1991 roku. W skład Stowarzyszenia wchodziło 18 osób, zarząd składał się z 7 osób wybranych spośród członków stowarzyszenia. Przewodniczącym został ks. Prałat Michał Sopata. Działkę pod budowę przekazała parafia w Ciężkowicach oraz siostry służebniczki NMP w Tarnowie. Budowę rozpoczęto w lipcu 1993 roku, dzięki środkom przekazanym przez Komitet Gazyfikacyjny wsi Ciężkowice oraz datkom przekazanym przez mieszkańców innych wsi parafii Ciężkowice. Drzewo potrzebne na budowę pochodziło z lasu parafialnego Ciężkowic, mienia wiejskiego tej wsi oraz darowizn indywidualnych i z lasów wiejskich pozostałych miejscowości gminy. W latach 1993 do 1998 finansowanie budowy pochodziło ze środków Kuratorium Oświaty oraz z budżetu Gminy Ciężkowice.

    W wyniku utworzenia zespołu szkół oraz po wizycie Małopolskiego Kuratora Oświaty Jerzego Lackowskiego, Radnych Powiatu Tarnowskiego na czele z ówczesnym starostą Michałem Wojtkiewiczem i przewodniczącym Rady Powiatu Józefem Gądkiem, doceniając wysiłek i zaangażowanie mieszkańców oraz trudne warunki lokalowe w jakich uczyła się młodzież, Rada Powiatu nadała priorytet budowie szkoły. Za tą decyzją poszły ogromne środki finansowe na prace wykończeniowe.

    W dniu 1 września 2001 roku nastąpiło uroczyste otwarcie nowego budynku połączone z nadaniem szkole imienia Ignacego Jana Paderewskiego.

    Wraz z przejściem szkoły do nowych pomieszczeń nastąpił dynamiczny rozwój szkoły, który zamknął się wynikiem 34 oddziałów i 918 uczniów w roku szkolnym 2003/2004. W tym okresie w szkole powstało szereg nowych szkół i kierunków kształcenia tj. Liceum Profilowane, Liceum Uzupełniające, Technikum Uzupełniające, Technikum Ekonomiczne, Technikum Organizacji Usług Gastronomicznych, Technikum Agrobiznesu, Technikum Hotelarskie, Technikum kształcące w zawodzie kucharz, Kucharz Małej Gastronomii, Technikum Informatyczne, Policealne Studium Agrobiznesu, Ekonomiczne, Gastronomiczne, Informatyczne, Hotelarskie i Administracji. Udało się w roku 2005 utworzyć ponownie Zasadniczą Szkołę Rolniczą.

    W 2001 zapadła decyzja o budowie hali gimnastycznej, która zaowocowała oddaniem w dniu 30 września 2003 roku pełnowymiarowej hali widowiskowo - sportowej. Realizacja tego zadania była możliwa dzięki finansowemu zaangażowaniu w 50% Starostwa Powiatowego w Tarnowie i w 50% Rady Miasta i Gminy Ciężkowice.

    Od roku szkolnego 2006/2007 funkcję dyrektora zespołu szkół powierzono Andrzejowi Burnusowi, który wspólnie z gronem pedagogicznym podjął starania o zorganizowanie obchodów 50-lecia istnienia szkoły. W tym celu uchwałą Rady Pedagogicznej i po akceptacji przez Samorząd Uczniowski przyjęto 17 listopada jako Dzień Patrona Szkoły. (...)

    Pełną a zarazem żywą 50-letnią historię szkoły stanowi grono jej absolwentów, którzy swoje emocjonalne związki ze szkołą wyrażają poprzez osobisty kontakt, korespondencję z byłymi nauczycielami i szkołą. Wielu z nich kontynuowało i kontynuuje naukę na studiach. Więź ze środowiskiem stanowiła bardzo ważny cel pracy szkoły od początku jej istnienia. Odbywało się to poprzez organizowanie praktyk w gospodarstwach rodziców uczniów, wycieczek do gospodarstw wdrożeniowych i specjalistycznych, bezinteresowną pomoc ludziom starszym w pracach polowych, organizowanie szkoleń dla rolników oraz kursów obsługi komputerów i zdobywanie nowych kwalifikacji pozarolniczych. Każdy miniony dzień, miesiąc, rok przynosił bogactwo przeżyć, doznań i doświadczeń niewymiernych w żadnych wyliczeniach i statystykach. Jej najbardziej widocznym efektem są ludzkie charaktery, postawy w szkole kształtowane, które najwiarygodniej sprawdzają się w dalszej pracy i w życiu.

    Wszystkie te osiągnięcia były i są możliwe tylko dzięki zaangażowaniu nauczycieli w kształtowaniu postaw młodzieży. Niech dążenie do osiągania zamierzonych celów będzie tak samo mocne przez kolejne 50-cio lecia.
 


Źródło: "50 lat Zespołu Szkół Ogólnokształcących i  Zawodowych imienia Ignacego Jana Paderewskiego w Ciężkowicach 1957 - 2007. Zarys monograficzny.", pod red. Andrzeja Burnusa, Ciężkowice 2007, s. 17-24.

Warto zobaczyć

 

Peak Tractable
Marketing Studio